Một phiên đấu giá tại Trung Quốc vào đầu tháng 6 đã chứng kiến cảnh các nhà sưu tầm đổ xô tranh giành một chú Labubu khổng lồ cao tới 1,3 mét – một trong những phiên bản hiếm nhất của dòng búp bê này. Kết quả, món đồ chơi đang gây sốt đã được bán với giá kỷ lục 150.324 USD, đánh dấu sức hút mãnh liệt của Labubu trên toàn cầu. Từ các ngôi sao như Lisa (Blackpink), Dua Lipa, Cher, đến cả Lizzo – người nhắc đến Labubu trong bài rap mới nhất – chú búp bê “đáng sợ nhưng dễ thương” này đã chiếm lĩnh mạng xã hội và văn hóa đại chúng, trở thành món đồ không thể thiếu với nhiều người.
Sức Hút Bùng Nổ của Labubu
Theo phân tích dữ liệu tìm kiếm Google từ chuyên gia SEO Jack Genesin, vào cuối tháng 5, lượt tìm kiếm về Labubu trên toàn cầu được dự đoán tăng 347% so với năm trước. “Cơn sốt này rất thú vị, nhưng cũng khiến chúng ta tự hỏi: khi nào sự hào hứng biến thành ám ảnh?” Genesin nhận xét. Giá của Labubu không hề rẻ: từ những chiếc móc khóa nhồi bông 28 USD trên Pop Mart đến các phiên bản kích thước lớn hoặc giới hạn có giá hàng nghìn USD. Các nhà bán lẻ như Miniso, GameStop, Box Lunch và H Mart cũng cung cấp các hộp bí mật (blind box) chứa Labubu và những món đồ sưu tầm tương tự, nhưng sự cạnh tranh để sở hữu chúng đôi khi trở nên khốc liệt. Tại Anh, một số cửa hàng Pop Mart thậm chí phải rút Labubu khỏi kệ vì lo ngại an toàn sau khi xảy ra các vụ tranh cãi giữa khách hàng.
Labubu không phải là hiện tượng đồ chơi đầu tiên làm dậy sóng thị trường. Trước đây, Beanie Babies, Furbies, Tamagotchi hay Pokémon đã từng khiến người tiêu dùng phát cuồng. Tuy nhiên, theo Katriina Heljakka, chuyên gia nghiên cứu văn hóa đồ chơi tại Đại học Turku (Phần Lan), sự khác biệt ngày nay nằm ở tốc độ lan tỏa của các xu hướng, được thúc đẩy bởi mạng xã hội và văn hóa influencer. Với Gen Z – nhóm được cho là dẫn đầu cơn sốt Labubu – những món đồ chơi này không chỉ là mua sắm thông thường mà còn là một dạng “xa xỉ giá rẻ”, vừa mang tính cá nhân hóa vừa dễ tiếp cận.
Tại Sao Gen Z Mê Mẩn Labubu?
Dù tâm lý tiêu dùng đang giảm và người tiêu dùng có xu hướng cắt giảm chi tiêu không thiết yếu, Labubu vẫn là một ngoại lệ. Heljakka giải thích: “Đồ chơi tồn tại đồng thời ở hai danh mục: vừa là món sưu tầm đắt giá với giá trị văn hóa và cảm xúc, vừa là món đồ bộc phát, thỏa mãn nhu cầu nhất thời trên mạng xã hội.” Gen Z, lớn lên trong văn hóa trò chơi và gamification, bị cuốn hút bởi “trò chơi săn lùng” các phiên bản giới hạn. Điều này gợi nhớ đến cơn sốt Beanie Babies những năm 1990, khi người lớn cũng điên cuồng sưu tầm những chú gấu bông.
Không chỉ dừng ở việc mua sắm, người sở hữu Labubu còn cá nhân hóa búp bê của mình bằng cách thêm lông mi giả, đính đá, sơn móng acrylic hay thậm chí may quần áo mang logo của các nhà mốt cao cấp. Xu hướng này phản ánh rõ nét tính cách của Gen Z: luôn tìm kiếm sự độc đáo và thể hiện bản thân. Theo nghiên cứu từ GWI, Gen Z có xu hướng chi tiêu dựa trên cảm xúc, đặc biệt là cảm giác hoài niệm. Họ không “chơi” với Labubu như trẻ em, mà xem chúng như những món sưu tầm, khơi gợi ký ức tuổi thơ và cảm giác “người lớn nhưng vẫn trẻ con” (kidult).
Một khảo sát năm 2023 từ Sago cho thấy 60% người tiêu dùng Mỹ sưu tầm đồ chơi vì hoài niệm về tuổi thơ. Với Labubu, việc sưu tầm không chỉ là sở hữu mà còn là cách để thể hiện phong cách sống, kết nối với cộng đồng và thậm chí mang lại giá trị trị liệu tâm lý. “Đồ chơi là những vật thể trực quan, kích thích trò chuyện và thể hiện sự vui tươi,” Heljakka chia sẻ. “Một số người còn nhân hóa chúng, xem như bạn đồng hành.”
Sưu Tầm Là Một Hình Thức Chơi
Theo Heljakka, sưu tầm và trưng bày đồ chơi cũng là một dạng “chơi”. Mỗi chú Labubu đều có tên và câu chuyện riêng, khơi gợi trí tưởng tượng của người lớn để sáng tạo thêm những câu chuyện mới. Việc tùy chỉnh, sưu tầm và kể chuyện qua những món đồ chơi này là cách Gen Z thể hiện cá tính và kết nối với cộng đồng. Thẩm mỹ “xấu mà dễ thương” của Labubu, với nụ cười gượng gạo và đôi mắt to tròn, dường như phản ánh tâm trạng của xã hội hiện đại – luôn sẵn sàng đối mặt với những biến động nhưng vẫn giữ được sự lạc quan.
Liệu Cơn Sốt Labubu Có Kéo Dài?
Dù Labubu đang ở đỉnh cao của sự nổi tiếng, Heljakka cho rằng xu hướng này có thể sớm phai nhạt nếu thị trường bão hòa bởi ảnh hưởng từ các influencer. Những món đồ chơi như Troll Dolls hay UglyDolls cũng từng có sức hút tương tự, nhưng chỉ một số ít, như Blythe Doll, duy trì được sự yêu thích lâu dài. Trong bối cảnh lạm phát tăng và các chính sách thuế quan mới có thể ảnh hưởng đến ngành đồ chơi, người sưu tầm có thể chuyển sang thị trường thứ cấp hoặc mua hàng từ nước ngoài để tránh chi phí cao.
Dù vậy, sức hấp dẫn của Labubu nằm ở khả năng kết nối cảm xúc và thể hiện cá tính. “Khi các cuộc khủng hoảng lắng xuống, nụ cười gượng gạo của Labubu có thể được thay bằng một nụ cười thật sự,” Heljakka dự đoán. Với Gen Z, Labubu không chỉ là một món đồ chơi, mà là một tuyên ngôn về phong cách sống, sự sáng tạo và niềm vui trong việc làm chủ câu chuyện của chính mình.
